Зварот да беларусаў Аляксандра Мурашова



Нараджэнец Расеі, доктар педагагічных навук, у мінулым – выкладчык кафедры журналістыкі Гарадзенскага дзяржуніверсітэта імя Янкі Купалы Аляксандр Аляксандравіч Мурашоў звярнуўся да беларусаў.

„Гэта – яны! Прапоўзаючыя па душах танкі, дымныя чарнотай руіны, ўцекачы, якія наровяць схавацца. Ці можна было ўявіць такое – і не дзе-небудзь, а тут, зусім побач?! Гэта наш час. Гэта нашыя людзі. Гэта – наша сумленне, нарэшце.

У сваёй змрочнай утрапёнасці «стратэг» перасёк усе грані, перайшоў усе меры, пакінуў ззаду ўсе шляхі да адступлення, з кожным днём становячыся больш безвыходным і злосным. Задумайцеся!

Ён, а не нехта іншы, выкраў ва ўкраінцаў – мужоў і сыноў, у расейцаў – гонар роднай зямлі, у беларусаў – больш за чвэрць стагоддзя, а разам з гэтым – надзеі на шчасце, права на свабоду, самапавагу і чалавечую годнасць. Мяжа паміж фарсам і трагедыяй даўно засталася ззаду. Што будзе, калі Пуцін зойме Кіеў? Украіна не заб’ецца ў кратовую норку, а Расея не прымецца залізваць раны вар’ята праўлення і відавочнага распаду. Але народнага выбуху ўжо не пазьбегнуць. Як не пазбегнуць і канчатковага распаду.

Гэтай вайной Пуцін „абнуліў” сябе. І вырак сваё кіраванне на ролю аднаго з самых ганебных і самых катастрафічных. Азірніцеся! Калі ёсць у свеце фашызм, то яго стваральнік, носьбіт і натхняльнік – адзін-адзіны чалавек, які вядзе смяротную вайну – не за свабоду, а са свабодай. З цэлай планетай і з кожным паасобку. У вас ёсць дзеці? Ён растаптаў іх будучыню. Ёсць бацькі? Ён пазбавіў іх мірнага неба. Ёсць браты? Нядзіўна, калі адзін з іх, пералічваючы атрыманыя срэбранікі, разважае пра самаадданага «вызваліцеля», а іншы, не маючы сіл падняцца, прыходзіць у сябе пасля антываеннага мітынгу. Жахлівы разлом прайшоў па сем’ях, па думках, па саміх чалавечых душах. Апрытомнейце! Самы страшны, злосны і гнюсны з паліцэйскіх рэжымаў, якія існуюць цяпер, – таксама навязаны пуцінскай клікай.

„Стратэг” не можа адолець панікі, адчуўшы адпор суверэннай краіны. Не гатовы зразумець, што нехта выслізнуў ад яго катавальных засценкаў. Не хавае істэрычнай рашучасці, гатовы схавацца за паслужлівай бранёй такога звыклага бункера. Слова праўды – для яго недаравальная абраза. Жаданне свабоды – для яго непазбыўныя інтрыгі. Вартасць чалавека – для яго нязмыўная віна. Чым бессаромнейшае зло, тым цяжкавагавіцей яго німбы на парадных партрэтах. Чым безнадзейней глупства, тым мудрэйшай яна павінна здавацца. Чым безвыходней хлусьня, тым больш яна парываецца фарсіць у вопратцы праведнасьці. І ўжо потым з’яўляюцца пытанні – калі з’яўляюцца наогул. Якое дачыненне Пуцін мае да народу Ўкраіны? да свабоды? да нечай абароны? Якое дачыненне галаварэзы, калісьці ім адпраўленыя ратаваць найгнюснейшы з зямных рэжымаў, маюць да вашых бацькоў і братоў?

Што такое „дзяржаўная ідэалогія”: маўчанне загнаных у кут? палымяная любоў да Колі з татачкам? І з якога перапуду злосць падпальшчыкаў вайны стала называцца «пакараннем», «адплатай»? Гэта – спроба забіць чалавецтва, усё і адразу. Калі прэзідэнт краіны, наглуха зачыніўшыся ад свету, заганяе ў мясасечку мільёны людзей толькі таму, што яму нешта не спадабалася ў суседзяў… Калі суверэнная дзяржава, моцна сцэментаваная нянавісцю да ашалелага агрэсара, заклікае аб дапамозе, сьцякаючы крывёю ў паядынках са злом… Калі тэлевізійны „рупар”, начыста адкінуўшы ўсякія ўяўленні аб прыстойнасці і прафесійнай этыцы, мацючыць у эфіры ўсіх на свеце, не знайшоўшы іншых аргументаў (зрэшты, ён такі ж прафесіянал, як яго начальнік – прэзідэнт)… …Маўчаць ужо нельга, калі мы – людзі.

„Абнулены” з самаабвешчаным вядуць вайну супраць кожнага. Немач, цяжкая і невылечная, рынулася ў апошні наступ. Ёй няма назвы ні ў медыцынскіх даведніках, ні ў бальнічных дзённіках. Імя гэтай хваробы – панічны страх замест чалавечай годнасці. Катаванні замест матчыных далоняў. Чэкісцкая ўпартасць замест чалавечай праўды. Людзі, якія не прывыклі сумнявацца… Разбітыя ў лагеры пальцы – за тое, што грала на піяніна. Раскурочаныя ў псіхушцы думкі – за тое, што вякнуў недазволенае. Размятаныя на шматкі лёсу – за тое, што апынуліся на мінным полі, на якое ўштурхнулі, каб коштам іх жыццяў атрымаць зорку на пагоны. Людзі, не здольныя парушаць загады…

Гэта іх папярэднікі, не здольныя адолець жах, называлі паміраючага Пушкіна «пісакам», ставілі пад рулю Дастаеўскага, прадавалі прыгонных і забівалі палкамі салдат. Людзі, не прывучаныя быць людзьмі… Гэта іх натхняльнікі, дарваўшыся да ўлады і не сумняваючыся ў сваім праве быць прарокамі і суддзямі, вынайшлі камеры-адзіночкі метр на метр, вялі па краі бездані Каралёва і Забалоцкага, цкавалі Тупалева і Шастаковіча. Ставілі да сцяны. Тапілі ў крывавых рэках. Гнаілі за калючым дротам. Палівалі ледзяной вадой на марозе. Пагражалі з куража. Выводзілі для самаапраўдання. Знішчалі дзеля забавы. Прымушалі чалавека забыцца пра сваё чалавечае прызначэнне. Гэта яны – ужываючы адпрацаваныя рэцэпты, прасуюць гусеніцамі танкаў, ашчэрыліся жараламі гармат, дапамагаючы ацалелым прыхільнікам хапаць, гвалтаваць, біць да паўсмерці, ператвараць чалавека ў падабенства мяшка з грукочучай бульбай…

Вядома, зброд асатанелых садыстаў спаўна адкажа за тое, што адбываецца сёння. За бяскарную хлусьню і безнадзейную злосьць; за людскую кроў і абвугленыя разваліны; за высокія словы, сказаныя з гідкімі мэтамі; за гады і дзесяцігоддзі, выкрадзеныя ў народаў; за ўпэўненасць у праве выклікаць сябе на царства і „караць” суверэнныя краіны. Іх дзеі (а ад гэтага стыне кроў) апынуцца яшчэ адной жудаснай вяхой, аб якой будзе ўспамінаць чалавецтва. Тое, што адбываецца, – не роў вар’яцтва і не панічны вір. Гэта гістарычны і сацыяльны разлом. Ён прайшоў і па Беларусі, жыхары якой, на думку іншых, увогуле не здольныя быць грамадзянамі. Самазванец – толькі аргумент: не здольныя, павінны быць захопленымі.

А што вы думаеце самі? Няздольныя? Павінны быць маўклівымі і ледзь адрознымі ў змроку марамі вар’ята? Вас прыніжалі – вы маўчалі. Вас забівалі – вы шукалі згубленую вяроўку. Можа, хопіць? І час стаць нацыяй? Вы ж не ўяўляеце, якія вы на самой справе, – калі адолееце скоўваючае вас зло. Вы лепшыя!

Я занадта моцна люблю сваіх студэнтаў, сваіх сяброў, сваіх беларускіх знаёмых, каб дазволіць ім і надалей заставацца абыякавым да ўсяго натоўпам. Вы выпакутавалі права быць нацыяй!

Перад гэтым імгненнем у поўнае глыбокай пашаны зайздрасці нікнуць цэлыя эпохі, – як нерухомыя зоркі, выпраўляючы поглядам камету, якая прамчалася.

Гісторыя пазбаўляецца ад змрочных бачанняў мінулага. І зараз галоўнае – ваша разуменне. Вашае адзінства. Ваша гатоўнасць быць людзьмі. Ваша воля. Права глядзець у вочы ўласным дзецям. Сёння вырашаюцца лёсы цывілізацыі; гэта не пустыя словы. Ад вас залежыць, ці зробіць чалавецтва, усё адразу, крок да вяршыні – ці апынецца на дне прорвы. Ці будуць вашыя бацькі ганарыцца сваімі дзецьмі, а дзеці – жыць на шчаслівай Зямлі, залітай сонцам і напоўненай красаваннем садоў.

Фота: autoparus.by