Выстава партрэтаў, дзе ўсе людзі – роўныя



У віцебскім арт-цэнтры VZAP адкрылася выстава партрэтаў, мадэлямі для якіх былі ўдзельнікі клубнага дому “Крылы надзеі”, дзе дапамагаюць адаптавацца ў грамадстве людзям з досведам псіхічных захворванняў. Але не толькі яны, бо 8 аўтараў намалявалі і аўтапартрэты , і партрэты сваіх сяброў ды знаёмых. Пад кожным творам – некалькі радкоў пра чалавека, якога бачыць глядач, пра ягоныя мары, захапленні і надзеі.

Мастакі імкнуліся падкрэсліць, што кожны чалавек без выключэння – гэта асоба, кажа Дар’я Андронава, метадыст арт-цэнтру VZAP:

– Спрабавалі паказаць людзей, у якіх ёсць некаторыя праблемы, менавіта як асобаў. Не паказаць, што ў іх ёсць праблемы, а паказаць, што кожны з іх – гэта паўнавартасная асоба, якая мае такое самае месца, як і любы іншы чалавек, у нашым грамадстве.

Партрэты маляваліся па фотаздымках, якія прапаноўвалі самі ўдзельнікі клубнага дому. Мастакі неаднаразова сустракаліся са сваімі будучымі мадэлямі, шмат размаўлялі, нешта рабілі разам. Таму і працы атрымаліся вельмі шчырыя, гаворыць аўтарка праекту, мастачка Настасся Красоўская:

– Я даведалася пра клубны дом, пазнаёмілася з тэмай стыгматызацыі, дыскрымінацыі ў нашым грамадстве. Такая праблема ёсць – на чалавеку адразу нібыта ставяць кляймо… Я малявала Яну, гэта такі партрэт, з кветкамі на галаве. Яркі, у жоўтых танах, гэтыя кветкі… І яна таксама ж такая: яркая, добры арганізатар, ёсць у ёй такая энергія. Косцю малявала. Калі з ім разгаварыцца, то гэта вельмі гаваркі, усмешлівы, прыемны чалавек.

Тэма дыскрымінацыі людзей з абмежаванымі фізічнымі або ментальнымі магчымасцямі рэдка ўздымаецца ў беларускім грамадстве. Яны часта робяцца аб’ектамі незаслужаных насмешак, не могуць знайсці працу, не пачуваюцца роўнымі сярод іншых людзей. Аўтары выставы “Я” імкнуцца пераканаць гледача, што гэта несправядліва.

Ганна Ліпка, Беларускае Радыё Рацыя