Агляд прэсы: перадкалядны разлік



Ядзерны шантаж Пуціна ў Беларусі. Што засталося пасля развалу СССР? Усім нетаксічных свят! Вынікі другога года пандэміі. Падрабязнасці свежых матэрыялаў замежнай прэсы ў аглядзе Вольгі Сямашкі.

«Раптам перспектыва размяшчэння расейскай ядзернай зброі на беларускай зямлі ўжо не здаецца такой надуманай. Калі ў лістападзе Лукашэнка ўпершыню загаварыў пра перспектыву, з’явілася спакуса адкінуць гэтыя заўвагі як чарговы недарэчны каментар неспакойнага беларускага аўтакрата. Але цяпер міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей і прэс-сакратар Крамля Дзмітрый Пяскоў агучылі пытанне аб магчымасці размяшчэння ядзернай зброі ў Беларусі. І ўжо намеснік міністра замежных спраў Андрэй Рудэнка пацвердзіў, што «ўсе варыянты», у тым ліку размяшчэнне ядзернай зброі ў Беларусі, будуць разгледжаны ў выпадку ўступлення Украіны ў NATO або ў выпадку размяшчэння альянсам дадатковых сіл або ўзбраенняў у краінах Балтыі», – паведамляе амерыканскае выданне Аtlantic Сouncil.

Выданне падкрэслівае, што па меры таго, як 2021 год набліжаецца да завяршэння, Крэмль імкліва ўзмацняе сваю бягучую мілітарызацыю Беларусі. «Незалежна ад таго, ці прыходзяць да чагосьці нядаўнія размовы пра разгортванне ядзернай зброі, але Пуцін ператварыў Беларусь у ваенную платформу і мультыплікатар сіл. Нядаўні шквал заяў з Менску і Масквы аб размяшчэнні ядзернай зброі ў Беларусі адбыўся адразу пасля таго, як Крэмль апублікаваў шырокі набор патрабаванняў у выглядзе двух праектаў «дагавораў», адзін са Злучанымі Штатамі, а другі з НАТО. У гэтым кантэксце пагроза размяшчэння ядзернай зброі ў Беларусі мае выгляд геапалітычнага шантажу і можа стаць прадвеснікам будучага ваеннага супрацьстаяння ва Усходняй Еўропе.

Паколькі большая частка істэблішменту нацыянальнай бяспекі ЗША была засяроджана на патэнцыйным канфлікце з Кітаем, 2021 год аказаўся годам, калі раўнанне бяспекі ў Еўропе змянілася больш, чым калі-небудзь з моманту анэксіі Крыма Расеяй у 2014 годзе і, магчыма, з канца Халоднай вайны ў 1991 годзе. Уладзімір Пуцін відавочна бачыць магчымасць зноў сабраць частку старой імперыі», – падкрэслівае амерыканскае выданне.

25 снежня 1991 года савецкі сцяг быў зняты з Крамлёўскіх вежаў і заменены на трыкалор Расейскай Федэрацыі. За развалам СССР рушыў услед крах эканомікі, роспуск рэспублік, якія ўваходзяць у СССР, і спроба путчу супраць Гарбачова і распачатай ім перабудовы. Праз трыццаць гадоў гісторыкі так і не прыйшлі да агульнага меркавання аб прычынах гэтай гістарычнай падзеі. Аглядальнікі падводзяць вынікі.

«А мір так і не наступіў», – піша латвійскае выданне Brīvā Latvija.

«З 15 былых рэспублік толькі пяці ўдалося пазбегнуць вайны, путчу ці беспарадкаў. Гэта – тры балтыйскія краіны і, як бы іранічна гэта не гучала, аўтарытарныя рэжымы Казахстана і Туркменістана. Масавыя пратэсты ў Беларусі летась былі жорстка задушаныя. У Расеі мелі месца як унутраны канфлікт з Чачнёй, так і вайна з Грузіяй і Украінай. Малдова аказалася ўцягнутай у распалены Расеяй узброены канфлікт у Прыднястроўі. Арменія і Азербайджан у чарговы раз пачалі канфлікт вакол Нагорнага Карабаху. Таджыкістан перажыў грамадзянскую вайну, Узбекістан – шырокамаштабныя беспарадкі, а Кіргізія час ад часу апускалася ў палітычны хаос», – адзначае латвійскае выданне.

Якія жаданні загадваюць еўрапейцы на Каляды? СМІ дзеляцца вельмі асабістымі пажаданнямі. Славенская газета Demokracija жадае ўсім на Каляды больш упэўненасці ў заўтрашнім дні і душэўнага цяпла:

«Ёсць якасная розніца паміж духоўным правядзеннем калядных канікулаў і асалодай снежаньскага шопінгу, які пачаўся з «чорнай пятніцы». Усмешка павінна стаць мастом, які дапамагае пераадолець разрыў паміж людзьмі. І калі пасланне анёлаў на палях Віфлеема пасяляе свет у сэрцах людзей, што таксама азначае больш упэўненасці і менш страху, то можам толькі спадзявацца на тое, што мы пачнем новы каляндарны год з менш таксічных дыскусій аб вакцынацыі і мерах па барацьбе з пандэміяй».

Адыходзячы год пачынаўся надзеяй: у Еўропе бушавала другая хваля пандэміі каронавіруса, але са з’яўленнем цэлага шэрагу новых вакцын здавалася, што канец пандэміі блізкі. Праз год новыя штамы каранавіруса прывялі да рэкордных лічбаў новых выпадкаў заражэння, нават у краінах з высокай доляй вакцынаваных, а значыць працягвае панаваць нявызначанасць. Аглядальнікі пішуць пра тое, што змянілася за год, і пра тое, што ўсё ж ўсяляе надзею.

«Міжнароднае супрацоўніцтва выйшла на новы ўзровень», – падкрэслівае аўстрыйская газета Profil.

«У той час як за рэдкімі выключэннямі, такімі як сусветныя войны і падзенне метэарытаў, эмоцыі людзей звычайна залежаць ад лакальных падзей, у нашым не такім далёкім мінулым усё атрымалася зусім інакш. Каронавірус упершыню ператварыў свет у грамадства, згуртаванае гэтай фатальнай пандэміяй. Навукоўцы ад Кітая да Нямеччыны і ЗША супрацоўнічаюць адзін з адным. Адзінай магчымасцю стрымаць пандэмію аказалася расшыфроўка геному віруса, атрыманне ў выніку рэцэптаў вакцын і іх вытворчасць. Сусветная навука скааперавалася з прамысловай вытворчасцю і лагістыкай размеркавання і дастаўкі вакцын у самыя розныя кропкі планеты. Увесь свет сышоўся ў адну кроплю вакцыны – у літаральным сэнсе», – адзначае аўстрыйскае выданне.

Агляд сусветнай прэсы падрыхтавала Вольга Сямашка