На ўліку КДБ


Кожны грамадзянін СССР ад самога нараджэння трапляў на нейкі ўлік. Спярша – па месцы прапіскі, потым – па месцы вучобы, потым – у складзе піянерскай арганізацыі. Камсамол, прафкам, спарткам, добраахвотная народная дружына, АСАВІЯХІМ, ваенкамат, асобы аддзел Савецкай арміі… Яшчэ быў улік у партыйнай арганізацыі для членаў КПСС і ўлік у міліцыі для правапарушальнікаў.

Але ж самым страшным было патрапіць у поле зроку савецкіх спецслужбаў. Такі ўлік за сталінскімі часамі мог скончыцца ў лепшым разе турэмным тэрмінам, а ў горшым – расстрэлам.

Цяпер архівы савецкіх спецслужбаў адкрытыя для вывучэння ва Украіне. У гэтых архівах – тысячы справаў і на нашых землякоў.

Чытаем, слухаем і ўражваемся…

Уладзіслаў Ахроменка

Слухайце перадачу ў...

Аўторак22:4521:45(прэм'ера)
Пятніца22:4521:45(прэм'ера)
Субота16:5015:50
Нядзеля23:4522:45

Справы 1937-41 г. „Стволом револьвера из рта расстрелянных выбивал золотые зубы”. Марадзёры з Дзяржаўнай бяспекі

3 дні таму

Праграма глабальнага гвалту, у якой існаваў сталінскі СССР, правакавала чэкістаў на парушэнне не толькі ўсіх існых маральных нормаў, але і савецкіх законаў. Найперш ў тае яе частцы, якая тычылася ўласнага ўзбагачэння. Продаж рэчаў расстраляных праз камісіёнкі ці на “таўкучках” не быў нечым надзвычайным: гэтам займаліся практычна ва ўсіх турмах НКВД.


Справы 1934-1939 г. Арышты, допыты і расстрэлы ў матэрыяльным вымярэнні

6 дзён таму

Міф пра беззаганных рыцараў рэвалюцыі ў пацёртых скуранках, якія не спалі дні і ночы, елі бульбяное лушпінне і згаралі на працы, прыдуманы ў трыццатых гадах тымі ж чэкістамі.


Справы 1937-1940 г. НКВД: камбінат па вытворчасці “праўдзівых прызнанняў”

10 дзён таму

Эфектыўнасць працы НКВД па выбіццю “праўдзівых прызнанняў” грунтавалася выключна на гвалце. Следчыя кабінеты і турэмныя камеры былі сапраўднымі цэхамі па вытворчасці “праўдзівых прызнанняў”.


Справы 1969 г. Чаму ў КГБ так любілі фашызм і фашыстаў, альбо Як фальшавалі справу “харкаўскіх Курапатаў”

13 дзён таму

Савецкая ўлада вельмі любіла фашыстаў, бо на іх можна было навесіць якія заўгодна злачынствы – у тым ліку і масавыя растрэлы канца трыццатых гадоў.


Справы 1937-1938 г. “ПіянерЛАГ”. Малалетнія ворагі народа

17 дзён таму

Дзеткі ворагаў народа гадаваліся ў суцэльнай ізаляцыі ў спецяслях, спецкамбінатах, прыёмніках-размеркавальніках, спецдзіцячых дамах і на зонах “для малалетак”. З іх здзекваліся, галілі нагала, збівалі за кожную правіну і кідалі ў карцэры за лісты арыштаваным бацькам.


Справы 1989-91 г. Гарбачоўская перабудова, КГБ і беларускі “самвыдат”

20 дзён таму

У кагэбэшных справаздачах канца васьмідзесятых беларускі самвыдат праходзіць пад грыфам “нацыяналістычны”, а аўтары пазначаныя, як “дэструктыўныя сілы” і “антыграмадскія элементы”.


Справа 1941 г. За два месяцы да 22 чэрвеня. Вермахт вачыма НКВД

24 дні таму

Пачатак саракавых гадоў праходзіў пад знакам небывалай любові Савецкага Саюза і Трэцяга Рэйха.


Справа 1939 г. Як рыхтаваліся да “Вызвольнага паходу” ў НКВД

27 дзён таму

Дакументы з архіваў былых савецкіх спецслужбаў сведчаць: “Вызвольны паход” верасня 1939 года рыхтаваўся дбайна і ўдумліва. Ударная роля ў ім адводзілася структурам НКВД…


Справы 1991 г. “Справа ГКЧП”. Як рэспубліканскія УКГБ за тры дні здрадзілі савецкай імперыі

месяц таму

Усяго за два дні апараты УКГБ пры “саюзных рэспубліках” цалкам адвярнуліся ад “саюзнага кіраўніцтва”, прытым – без усялякага ўмяшальніцтва ЦРУ, Масада, Мі-5 і Сусветнай Закулісы...


Справы 1937-39 г. “Навука нянавісці”. Як у СССР культывавалі варожасць да замежнікаў і замежжа

месяц таму

Ужо напачатку трыццатых гадоў слова “іншаземец”гучала ў Савецкім Саюзе пагардліва, а нешматлікія іншаземцы выклікалі падазронасць. Іншаземец амаль напэўна быў шпегам, дыверсантам ці, як мінімум носьбітам чужынскай ідэалогіі…