Народзіны Зянона Пазняка
Зянон Пазняк – гэта брэнд. Як бы хто да яго не ставіўся, Пазняк – гэта пазнавальная асоба ў найноўшай беларускай гісторыі.
Прывітанне, з вамі Севярын Квяткоўскі. А ў спадара Пазняка Дзень нараджэння. 79 гадоў.
Для мяне асабіста Зянон Станіслававіч – гэта той чалавек, з якім я загаварыў па-беларуску па-за ўрокам беларускай мовы ў школе.
У 1988 годзе пасля свайго восьмага класу я ўладкаваўся на летніх вакацыях на раскопы Святадухаўскай царквы ў Менску. Раскопамі заведваў сур’ёзнага выгляду спадар, які ў мяне пытаўся фармальныя рэчы: імя, прозвішча, нумар школы, даведка ад бацькоў, даведка з паліклінікі.
І ўсё па-беларуску. У краіне, дзе знішчэнне беларускага было дзяржаўнай праграмай.
Я зрабіў чалавечы подзвіг, я адказаў па-беларуску.
Я стаў нацменам і антысавеччыкам. Горш – для сістэмы я стаўся нацыяналістам. Ворагам.
У 1988 годзе я ўявіць не мог, што ў 2023 рыторыка бальшавікоў будзе актуальнай. Але я пабываў за кратамі, дзе на допыце мяне назвалі іншаземным агентам. Пераходзіў дзве мяжы нелегальна.
Прайшоў праз адаптацыю ў якасці іншаземца ў выгнанні, калі людзі ў краіне прыбывання мала разумеюць што з табой адбылося.
Канешне, я не дзякуючы Зянону Пазняку стаўся беларусам. Але Пазняк гэта той спускавы кручок, які ў маёй гісторыі стрэліў на некалькі месяцаў раней, чым для грамадства. Першыя Дзяды былі ўвосені. А свае публічныя словы па-беларуску я прамовіў летам.
Беларускасць у Беларусі, якая дэ-факта акупаванай расейскай імперыяй, – гэта грамадзянскі і чалавечы ўчынак. Учынак адвагі і перавагі дабра над злом.
І Зянон Пазняк ёсць адным з брэндаў беларускасці як чалавечага ўчынку.
А пасля быў «Зянон-хоп». Рэп-чытанка. Для новай пасля 1990-х генерацыі Пазняк стаўся мэмам.
Для іншай часткі – галавой секты.
Грамадства сталася больш разнастайным, сегментаваным.
Але для мяне на Дзень Нараджэння Зянона Пазняка – важны ўспамін пра цеплыню.
Цеплыню да публічнага далучэння да беларуска арыентаванай грамадскасці.
