У цэнтры Менску камуністы разбурылі крыж у памяць пра закатаванага нацыстамі
Чальцы Камуністычнай партыі разбурылі крыж каля менскага касцёла Святога Роха, усталяваны ў памяць пра каталіцкага святара Вінцэнта Гадлеўскага.
У гады вайны ксёндз выступаў супраць нацызму і быў забіты ў канцлагеры ў Трасцянцы, аднак гарадзенская прапагандыстка Вольга Бондарава, якая паведаміла пра знішчэнне крыжа, назвала”нацыстам” яго самога, піша „Люстэрка”.
Бондарава паведаміла, што крыж быў разбураны „намаганнямі Камуністычнай партыі Беларусі”, і падзякавала ўсім, хто ў гэтым удзельнічаў, за „барацьбу з рэабілітацыяй нацызму”. „Нацыстам” яна назвала і самога Вінцэнта Гадлеўскага, у памяць пра якога стаяў крыж.
Вінцэнт Гадлеўскі родам з-пад Ваўкавыску, з вёскі Шурычы (цяпер Свіслацкі раён) ён быў адным з першых святароў, якія пачалі праводзіць службы на беларускай мове. У 20-я гады мінулага стагоддзя ксяндза двойчы арыштоўвалі польскія ўлады, ён быў абвінавачаны ў распаўсюдзе «рэвалюцыйнага вучэння» і засуджаны да двух гадоў турмы. Знаходзячыся ў зняволенні, ксёндз напісаў адзіны ў той час беларускі падручнік па гісторыі ранняга хрысціянства.
У гады вайны Гадлеўскі быў пробашчам Чырвонага касцёла і адзіным ва ўсім горадзе беларускім каталіцкім святаром. Выкарыстоўваючы сваё становішча, ён стаў адным з арганізатараў беларускага антынацысцкага руху і стварыў па ўсёй краіне цэлую сетку беларускамоўных школ.
24 снежня 1942 года Гадлеўскі быў арыштаваны проста ў Чырвоным касцёле, дастаўлены ў гестапа і падвергнуты катаванням без суда. Загінуў у лагеры смерці каля вёскі Малы Трасцянец.
Там жа, у Трасцянцы, у 2008 годзе быў усталяваны крыж у памяць пра ксяндза. Гэтую акцыю ініцыяваў краязнавец і навуковец Анатоль Белы.
Пры ўпарадкаванні тэрыторыі крыж дасталі з зямлі і перадалі ў касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Святога Роха) на Залатой Горцы ў Менску. У 2019 годзе крыж блаславіў вікарны біскуп Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі Юрый Касабуцкі.
